Informatie & Tips

Schildwachtklierprocedure (Sentinel-node-procedure)

Als sprake is van borstkanker, is het belangrijk te weten of de kwaadaardige cellen zich via het lymfesysteem al hebben uitgebreid.

Als dit het geval is, worden als eerste de lokale lymfeklieren door de tumor aangetast. Vroeger werden daarom bij de meeste vrouwen alle okselklieren standaard verwijderd, om deze te onderzoeken. De gevolgen van een okselklieruitruiming kunnen groot zijn. Daarom is een methode ontwikkeld om alleen de éérste lymfeklier te verwijderen. Is deze schoon (= tumorvrij), dan is het niet noodzakelijk alle klieren te verwijderen en zijn er veel minder gevolgen (bijvoorbeeld bewegingsbeperking, lymfeoedeem). Als de schildwachtklier onverhoopt toch kwaadaardige cellen bevat, is een totale uitruiming van alle lymfeklieren alsnog noodzakelijk.

Bij de sentinel nodeprocedure (schildwachtklierprocedure) wordt met behulp van een kleine hoeveelheid radioactief middel en contrastvloeistof deze eerste klier opgespoord, zodat alleen deze verwijderd hoeft te worden.

Het eerste deel van het onderzoek begint de dag voor de operatie op de afdeling nucleaire geneeskunde. De nucleair geneeskundige voelt in de aangetaste borst naar de tumor. Vervolgens spuit hij met een dunne naald een kleine hoeveelheid radioactief en gekleurd middel aan de rand van de tumor. De patiënte mag daarna het ziekenhuis weer verlaten. Het wordt aangeraden elk uur de plek van injectie met een draaiende beweging te masseren. Dit bevordert de afvoer van het middel naar de lymfeklieren.
Enkele uren later wordt de patiënt weer verwacht op de afdeling nucleaire geneeskunde. Deze keer wordt een foto gemaakt van de borst en de oksels. Daarbij lichten de tumor (waar het middel is ingespoten) en de schildwachtklier op. De schildwachtklier bevindt zich vaak in de oksel, maar kan ook achter het borstbeen of bij het sleutelbeen zitten.
De nucleair geneeskundige zal de plek van de schildwachtklier met een stift op de huid markeren, zodat de chirurg de volgende dag weet waar hij moet gaan zoeken. Gedurende de operatie wordt de schildwachtklier met behulp van twee technieken opgezocht: met behulp van een apparaatje wordt gekeken welke klier de hoogste concentratie radioactieve stof bevat. Daarnaast is deze klier te herkennen door de geïnjecteerde kleurstof.

Soms is het mogelijk gedurende de operatie al te laten bekijken of er tumorcellen in deze schildwachtklier zitten. In dit geval kan al tijdens dezelfde narcose worden besloten of de rest van de klieren kan blijven zitten of niet. Soms is de schildwachtklier tijdens de operatie toch niet te lokaliseren. Dan wordt een klompje klieren weggenomen en onderzocht.
De verwijderde klier wordt door de patholoog-anatoom onderzocht. Na enkele dagen is de uitslag definitief bekend.